"Muzyka. Wielka biografia."

Ostatnio miałam okazję zgłębić wspaniałą biografię napisaną przez Michaela Spitzera. Muzyka towarzyszy nam w zasadzie od zawsze i przyznam, że to jeden z wielu środków przekazu, który mocno do mnie trafia. Zastanawiałam się pisząc tę recenzję czy mogę nazwać go środkiem przekazu, ale myślę, że w jakimś stopniu można tak o Muzyce powiedzieć, bo przecież ona opowiada, przenosi nas w świat wykreowany przez Autora, ukazuje jego przeżycia, pokazuje czasem poglądy na różne, ważne sprawy, poprzez dźwięki i słowa, które są nierozłączne. Z drugiej strony mam wrażenie, że to określenie bardzo spłyca jej wartość, bo przecież Muzyka to przeżycia. Ją się nie tylko słucha, nie tylko odczytuje przekaz, ją się przeżywa. Tak jak pisałam przy okazji nowego albumu Dawida Kwiatkowskiego, muzykę przeżywa się jak ludzi, jak lato, jak miłość, jak życie. Ona niesie ze sobą więcej niż jesteśmy w stanie pojąć dlatego myślę, że jest niezwykle pięknym tworem, który ciężko skategoryzować.

I o tym między innymi możemy przeczytać w wielkiej biografii Michaela Spitzera. Ale nie tylko.. Autor bardzo mocno wchodzi w ten muzyczny, wyjątkowy świat.  W książce poznajemy historię muzyki, począwszy od jej najdawniejszych początków, aż po czasy współczesne. Autor opisuje, jak zmieniała się ona na przestrzeni wieków i jaką rolę odgrywała w różnych kulturach. Zwraca również uwagę na związek muzyki z ludzkimi emocjami, przyrodą i życiem społecznym. Pokazuje, że muzyka potrafi łączyć ludzi, poprawiać nastrój, wywoływać wzruszenie i przywoływać wspomnienia.

Jednak najważniejszą myślą tego dzieła jest fakt, że muzyka nie stanowi dla ludzi wyłącznie rozrywki, ona jest mocno zakorzeniona w biologii, w naturze, emocjach i relacjach. Przecież już w dzieciństwie słuchamy kołysanek, natura obdarza nas wyjątkowymi dźwiękami – śpiew ptaków. Autor zaczyna od pojedynczych dźwięków, które składają się na całą gamę emocji i doświadczeń zamkniętych w pieśniach, utworach, kompozycjach.

Co ciekawe w książce Autor nie tylko opowiada o kompozytorach i muzykach (chociaż poświęca też temu sporą uwagę i na podstawie ich dzieł tłumaczy nasze reakcje na różne częstotliwości dźwięków), raczej zadaje dużo ważniejsze pytanie, dlaczego nas tak ciągnie do tej muzyki. Zobaczcie sami ile mamy artystów, ile koncertów, przepięknych koncertów  w filharmoniach czy nawet spektaklów w teatrze muzycznym. Ale nie trzeba szukać daleko, słuchamy radia… Muzyka towarzyszy nam tak naturalnie  w tym świecie i wiele osób jasno deklaruje, że bez muzyki nie mogliby żyć.

Po lekturze można inaczej spojrzeć na codzienne słuchanie muzyki. Czy muzyka w słuchawkach daje nam to samo co wspólny śpiew? Dlaczego określone melodie wywołują wzruszenie, a rytm zachęca do ruchu? Czy muzykalność jest umiejętnością dostępną każdemu, czy przywilejem wybranych? Spitzer zachęca do stawiania takich pytań i szukania własnych odpowiedzi.

Muzyka. Wielka biografia Michaela Spitzera to ambitna, inspirująca i erudycyjna próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego muzyka jest tak istotna w życiu człowieka. Największą wartością tej książki jest pokazanie, że dźwięki nie są jedynie uporządkowanymi tonami, lecz częścią naszej biologii, pamięci, kultury i sposobu przeżywania świata.

Choć miejscami publikacja bywa wymagająca i nadmiernie rozbudowana, wynagradza czytelnikowi wysiłek bogactwem wiedzy oraz nieoczywistymi spostrzeżeniami. To lektura, która może zmienić sposób słuchania muzyki i uświadomić nam, że jej historia jest w istocie również historią nas samych.

„Myślę, że odpowiedź na tę zagadkę – dlaczego muzyka naprawdę jest istotna – leży w dziwnej relacji, jaką muzyka buduje pomiędzy czasem a miłością.”